शिक्षिकाले पढाएका विद्यालय गुणस्तरीय

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

घनश्याम गौतम
गुल्मी, चैत्र २५ । महिलाले मात्र अध्यापन र व्यवस्थापन गर्दै आएका सामुदायिक विद्यालय अब्बल बन्दै गएका छन् । बालबालिका उपस्थित हुने दर, सिकाइ उपलब्धि र गुणस्तरमा अगाडि देखिएका हुन् ।

रुरु गाउँपालिका ५ बम्घाको लक्ष्मी निमावि पछिल्लो पाँच वर्षदेखि महिलाले मात्र चलाउँदै आएका छन् । महिलाले जिम्मेवारी सम्हालेसँगै विद्यालयमा विपन्न माझी र कुमाल समुदायका बालबालिका कक्षामा नियमित छन् । ‘मैले प्रधानाध्यापकको जिम्मेवारी सम्हालेको १६ वर्ष भयो,’ प्रधानाध्यापक मनकला पन्थले भनिन्, ‘जिम्मेवारी पाए कुनै महिला शिक्षक कमजोर छैनन् भन्ने उदाहरण नै दिएका छौं ।’ विद्यालयमा हाल १ सय ३२ विद्यार्थी छन् । कुमाल, बोटे र माझी समुदायको बाहुल्य रहेको गाउँको विद्यालयका अधिकांश विद्यार्थी पनि यही समुदायकै छन् । कुनै समय विद्यालयमा विद्यार्थी टिकाउन ठूलो समस्या थियो । घरकै जस्तो वातावरण, माया दिने, हकारपकार नगर्ने र यातना पनि नदिने गरिएपछि बिस्तारै अवस्थामा सुधार आएको शिक्षकहरूले बताए । हाल यहाँ नौजना महिला शिक्षक छन् ।

इश्मा गाउँपालिका ४ दोहलीको स्रोत केन्द्रअन्तर्गत आठ विद्यालयमा प्रधानाध्यापकसहित व्यवस्थापनको जिम्मेवारी पनि महिलाले नै सम्हालेका छन् । दोहोलीको जनशक्ति प्रावि, छापहिलेको मालिका प्रावि, भूमिचौर प्रावि नेटा, हरिस्मृति प्रावि बम्घा र झरना प्रावि हरेवामा प्रधानाध्यापकसहित सबै शिक्षक महिला रहेको विद्यालय निरीक्षक झविलाल विकले बताए । ‘महिलाले चलाएका विद्यालय अब्बल देखिँदै छन्,’ उनले भने, ‘महिला प्रधानाध्यापक र महिला नै शिक्षक रहेका सामुदायिक विद्यालयमा विद्यार्थी नियमित हुनेदेखि गुणस्तर र सिकाइ उपलब्धि पनि बढदो छ ।’ महिला मात्र हुँदा विपन्न र सिमान्तकृत समुदायका बालबालिका नियमित गराउनसमेत सजिलो देखिएको उनले बताए ।

दोहोली स्रोत केन्द्रअन्तर्गतका महिलाले मात्र अध्यापन गराउँदै आएका आठ सामुदायिक विद्यालय पनि सिकाइ उपलब्धिमा अगाडि देखिएको स्रोतव्यक्ति लालबहादुर कुँवरले बताए । शिक्षा कार्यालयका अनुसार जिल्लामा ६० संस्थागतसहित ६ सय १५ वटा विद्यालयमध्ये १ सय २५ विद्यालयमा प्रधानाध्यापक महिला छन् । उनले भने ‘३० प्रतिशित विद्यालयमा सबै शिक्षक महिला मात्रै छन्, सिकाइ उपलब्धिको दर तुलनात्मक रूपमा स्तरीय छ ।’ पछिल्लो समय विद्यालयले शिक्षक आहान गर्दा पनि पुरुषको तुलनामा महिला निवेदक नै बढी हुने गरेको शिक्षा कार्यालयले जनाएको छ ।

जिल्ला शिक्षा अधिकारी मित्रमणि खनालका अनुसार २०४९ को शिक्षा नियमावलीमा महिला शिक्षक नियुक्तिलाई विशेष प्राथमिकतामा राखिएपछि महिलाले चलाउने जिम्मेवारी पाएका विद्यालयको संख्या बढदो छ । बितेको डेढ वर्षदेखि कार्यालयले महिला प्राथमिकतालाई कडाइका साथ लागू गरिएपछि जिल्लाका अधिकांश विद्यालय महिलाको जिम्मेवारीमा पुगेको उनले बताए । ‘अब हाम्रा धेरै विद्यालय महिलाको जिम्मेवारीमा छन्,’ उनले भने, ‘जिम्मेवारी लिएसँगै महिलाले इमानदारितापूर्वक सुधार पनि गर्दै हुनुहुन्छ ।’ उनले आफू आएपछि मात्र सय जनाभन्दा बढी महिला शिक्षक नियुक्ति भइसकेको बताए ।

जिल्लाभर महिला शिक्षक बढेसँगै विद्यालयमा छात्रको तुलनामा छात्राको संख्या पनि धेरै छ । कार्यालयका अनुसार सामुदायिक विद्यालयका ६४ हजार १ सय १८ विद्यार्थीमध्ये छात्रा ३२ हजार ९ सय २५ र छात्र ३१ हजार १ सय ९३ छन् । भनभनेको टिमुरखर्क निमाविमा कुल विद्यार्थीमध्ये ९० प्रतिशत छात्रा छन् ।

Comments

comments

Comments are closed.